Partner/ka potrafi złagodzić nasz stres na tyle różnych sposobów! Przez swoją obecność, milczące przytulenie, aż po zaplanowanie za nas dnia, kiedy jesteśmy zbyt zmęczeni... Piękne badania na ten temat przeprowadziły Elvan Baran Karalar i Çiğdem Yavuz Güler (2026) z Uniwersytetu Fatih Sultan Mehmet Vakıf w Stambule. Badanie opublikowano niedawno w „BMC Psychology”.
Czym jest buforowanie partnerskie
Buforowanie partnerskie (ang. partner buffering) to
zachowania jednej osoby w parze, które zmniejszają przykry stan emocjonalny drugiej.
Pojęcie wyrasta z teorii przywiązania Johna Bowlby’ego.
Dla autorek badania kluczowe było oddzielenie buforowania od zwykłego wsparcia. W badaniu wypowiedź osoby badanej uznawano za opis buforowania tylko wtedy, gdy zawierała dwa elementy: stan stresu, zagrożenia lub niepewności u uczestnika oraz reakcję partnera, która ten stan łagodziła. Gdy uczestnika skarcił przełożony, a partnerka zauważyła jego przygnębienie i zabrała go na kawę, było to buforowanie (a nie ogólna pomoc w obowiązkach).
Wyniki: dwanaście sposobów łagodzenia stresu
Analiza wyłoniła dwanaście tematów, które autorki pogrupowały w dwa wymiary, emocjonalny i behawioralny.
Wymiar emocjonalny
Na wymiar emocjonalny składa się sześć tematów: zaufanie, przebaczanie, wdzięczność, okazywanie współczucia, słyszenie, że jest się lubianym, oraz słowa czułości.
Zaufanie to poczucie bezpieczeństwa, które daje sama obecność partnera lub partnerki albo kilka prostych słów. Jedna z uczestniczek opowiadała, że partner czasem po prostu w milczeniu ją przytula, a to zmniejsza jej niepokój i pozwala się rozluźnić. Inna przytaczała słowa partnera: „Poradzisz sobie, zrobimy to razem, wierzę w ciebie”.
Przebaczanie oznacza zostawianie za sobą wzajemnych błędów i zranień, tak by nie dźwigać ich dalej w związku. Jedna z uczestniczek opisała, jak partner po przykrej uwadze długo przepraszał i zapewniał, że to się nie powtórzy. Jeden z uczestników przyznał z kolei, że bywa zazdrosny i wybuchowy, a partnerka przyjmuje te jego strony z wyrozumiałością i mu wybacza.
Wdzięczność to docenianie obecności i wsparcia drugiej osoby. Jedna z par ma zwyczaj dziękowania sobie przed snem za to, że są razem, mimo wszystko, także mimo sprzeciwu rodziny. Uczestniczka mówiła, że to, że partner trwa przy niej wbrew jej rodzinie, daje jej poczucie szczęścia i nadzieję.
Okazywanie współczucia to wrażliwe, spokojne i łagodne podejście do tego, co przeżywa partner. Jedna z uczestniczek opowiadała, że gdy jest bardzo zła, partner trochę ustępuje, zachowuje spokój i mówi: „W porządku, myślisz tak, ale nie musimy myśleć tak samo o wszystkim”.
Słyszenie, że jest się lubianym, to poczucie bycia docenionym dzięki pozytywnym słowom i komplementom. Jeden z uczestników opowiadał, że gdy opóźniała się jego praca dyplomowa, partnerka powtarzała mu, że da radę, że każdemu się to zdarza i nie ma się czym stresować.
Słowa czułości to wyznania miłości i zapewnienia, dzięki którym można poczuć się kochanym i ważnym. Jedna z uczestniczek przytaczała słowa partnera: „Bardzo cię kocham, nic nie jest ważniejsze od ciebie, nie przejmuj się niczym”. Mówiła, że to ją ogromnie uspokaja.
Wymiar behawioralny
Wymiar behawioralny także obejmuje sześć tematów: zaspokajanie potrzeb, zachęcanie, zdejmowanie ciężaru z barków partnera, rozładowywanie napięcia, poświęcanie czasu oraz kontakt fizyczny.
Zaspokajanie potrzeb to konkretne działania, które odciążają partnera w sprawach praktycznych, materialnych albo umysłowych, czasem zanim zdąży o coś poprosić. Jeden z uczestników opisał, że gdy stresuje się pracą, pieniędzmi czy rodziną, zamyka się w sobie i przestaje jeść i spać. Partnerka kupuje mu wtedy różne rzeczy i namawia, żeby je założył, a on przyznaje, że go to uspokaja.
Zachęcanie to słowa i postawa, które dodają pewności siebie i motywacji. Uczestniczka zmagająca się z mobbingiem w pracy mówiła, że partner jej wysłuchuje, prosi, żeby nie podejmowała decyzji w złości, i daje jej poczucie, że nie musi się przed nikim uginać, bo ma go obok. Inni uczestnicy przytaczali proste zdania partnerów w rodzaju „dasz radę, uda ci się”.
Zdejmowanie ciężaru z barków oznacza, że w chwili przytłoczenia partner myśli, planuje i wskazuje kierunek za drugą osobę. Uczestniczka, która pod presją wpada w panikę i nie potrafi ułożyć planu, opowiadała, że partner, który lepiej planuje, czasem robi to za nią i bardzo ją to uspokaja. Inna mówiła, że gdy jest zmęczona, partner przyjeżdża bliżej niej, choć sam bardziej się przez to męczy.
Rozładowywanie napięcia to łagodzenie atmosfery żartem, zmianą tematu albo spokojną postawą. Jedna z uczestniczek podkreślała, że gdy ona podnosi głos, partner na chwilę się odsuwa, ale nie po to, żeby uciec, tylko żeby poczekać, aż ona się uspokoi. Inna opisywała, że pod wpływem stresu w środku się rozpada, a partner jest wtedy po prostu obok, nie wtrąca się, a milczące wsparcie i kontakt wzrokowy działają bardzo dobrze.
Poświęcanie czasu to bycie przy partnerze, gdy tego potrzebuje, i świadome znajdowanie czasu na coś przyjemnego. Jedna z uczestniczek opowiadała, że przed egzaminem partner, który zwykle dzwoni raz dziennie, dzwoni siedem albo osiem razy. Policjant skarcony przez przełożonego usłyszał od partnerki: „Kochanie, jesteś dziś przybity, weźmy samochód i odpocznijmy” i pojechali razem na kawę.
Kontakt fizyczny to przytulanie, trzymanie za rękę i głaskanie. Jedna z uczestniczek mówiła, że partner przytula ją i gładzi po włosach i plecach. Dodała, że oboje robią to dla siebie nawzajem, nie dlatego, że tak postanowili, tylko dlatego, że zauważyli, że ich to uspokaja. Inna ujęła to najkrócej: kiedy partner trzyma ją za rękę i przytula, po prostu się „resetuje”.
Jak przeprowadzano badanie:
W badaniu wzięło udział 17 osób z Turcji, 9 kobiet i 8 mężczyzn w wieku od 25 do 38 lat. Wszyscy byli w związku od co najmniej pół roku, a najdłuższy staż wynosił 12 lat. Uczestnicy pracowali m.in. jako nauczyciele, inżynierowie, policjanci, pielęgniarka i psycholożka; wszyscy mieli wyższe wykształcenie lub byli w trakcie studiów.
Każdy uczestnik odbył częściowo ustrukturyzowany wywiad trwający około 40–50 minut, oparty na 11 pytaniach otwartych. Pytano na przykład o to, jak para radzi sobie z kryzysami, co robi partner, gdy rozmówca jest zestresowany, i jak reaguje na stres z zewnątrz związany z pracą, pieniędzmi czy rodziną. Wywiady prowadzono i analizowano po turecku, a na angielski tłumaczono dopiero gotowe wyniki.
Źródło
Baran Karalar, E. i Yavuz Güler, Ç. (2026). Partner buffering: Softening the storm in romantic relationships - a thematic analysis. BMC Psychology. Publikacja online przed drukiem. https://doi.org/10.1186/s40359-026-05878-4
