W dni, w których spotyka nas więcej codziennych kłopotów niż zwykle (w pracy, na uczelni, w domu czy w drodze), wieczorem czujemy wobec partnera_ki trochę mniej miłości, namiętności i bliskości. Tak wynika z badania Ece Yilmaz z Uniwersytetu w Ottawie i Sarah C. E. Stanton z Uniwersytetu w Edynburgu (2026). Wyniki ukazały się niedawno w "Journal of Social and Personal Relationships".
STRES SPOZA ZWIĄZKU
Stres pozazwiązkowy to obciążenia, których źródło leży poza relacją: nawał obowiązków, kłopoty finansowe, konflikt ze współpracownikami czy znajomymi. Wiadomo już, że wiąże się on z niższą satysfakcją ze związku. Model stresu i rozwodu Guya Bodenmanna zakłada, że stres z zewnątrz może przekładać się na funkcjonowanie związku, ponieważ zabiera czas i energię, które moglibyśmy poświęcić sobie nawzajem, i utrudnia komunikację (Bodenmann, 1995, za: Yilmaz i Stanton, 2026). Mniej wiadomo było natomiast o tym, jak taki stres wiąże się z samymi uczuciami i dzisiejsze badanie tego właśnie dotyczy.
JAK WYGLĄDAŁO BADANIE?
W badaniu wzięło udział 100 par (200 osób) z dużego brytyjskiego miasta, zrekrutowanych m.in. przez media społecznościowe i ulotki rozdawane na targach ślubnych. Uczestnicy_czki mieli od 18 do 64 lat (średnio ok. 24), a ich związki trwały od 3 miesięcy do 35,5 roku (średnio 2,8 roku). 87 par tworzyli kobieta i mężczyzna, pozostałe pary były jednopłciowe albo współtworzyła je osoba transpłciowa lub niebinarna. Ok. 70% osób studiowało, większość (85,5%) była w związkach nieformalnych, a nie w małżeństwie czy narzeczeństwie, a 38% mieszkało razem.
Przez 14 kolejnych dni każda osoba wieczorem wypełniała ankietę online, osobno i prywatnie. Zaznaczała w niej, które z dziesięciu codziennych "stresów" ją tego dnia spotkały: dużo obowiązków domowych, nieoczekiwane kłopoty finansowe, nawał pracy lub nauki, kłótnia w pracy lub na uczelni, słaba ocena albo krytyczna informacja zwrotna, kłopoty z dojazdem, choroba lub uraz, kłótnia z rodziną, kłótnia ze znajomymi albo inne drobne kłopoty (np. zgubione rzeczy, hałas, opóźnienia). Opisywała też swój nastrój i odpowiadała na trzy pytania: "Jak bardzo kochasz dziś swojego partnera_kę?", "Jak namiętny jest dziś Wasz związek?” i "Jak bliski jest dziś Wasz związek?".
WYNIKI
Przeciętnie osoby badane miały ok. jednego takiego kłopotu dziennie, a ich uczucia były wysokie: miłość wynosiła średnio 6,6, bliskość 6,2, a namiętność 5,5 na siedmiopunktowej skali.
Najważniejszy wynik dotyczy wahań z dnia na dzień. W dni, w których ktoś miał więcej kłopotów niż zwykle, wieczorem czuł mniej miłości, namiętności i bliskości. Zależność utrzymywała się także po uwzględnieniu nastroju, długości związku i poziomu uczuć z poprzedniego dnia. Najbardziej wrażliwa na gorszy dzień okazała się namiętność (BTW: liczyło się nie to, ile stresu mamy w porównaniu z innymi, tylko to, o ile więcej mamy go niż zwykle my sami). Znaczenie miał też nastrój: gorszy wiązał się z mniejszą namiętnością i bliskością, a lepszy z większą.
CO Z TEGO WYNIKA?
Badanie ma przewrotny tytuł: "Czy miłość minęła, czy jesteś zestresowany_a?" (tłum. własne). Autorki zauważają, że świadomość, iż codzienne wahania uczuć nie zawsze wynikają z samego związku, może uspokajać osoby w trudniejszym okresie. Proponują też, żeby w kolejnych badaniach pytać nie tylko o to, ile ktoś ma stresu, ale też o to, czy ma go więcej, czy mniej niż zwykle.
OGRANICZENIA BADANIA
Osoby badane miały raczej mało stresu i dużo uczuć, więc wyniki mogą nie dotyczyć par w kryzysie, w których stres może się kumulować. Lista kłopotów rejestrowała tylko to, czy coś się wydarzyło, a nie jak bardzo było obciążające. Próba była młoda i mało zróżnicowana (85,5% osób białych, 80% heteroseksualnych), a osoby z grup marginalizowanych mogą doświadczać więcej stresu, np. z powodu dyskryminacji. Efekty były małe, choć autorki zaznaczają, że drobne efekty mogą się sumować w czasie. Badanie ma też charakter korelacyjny, więc nie wiemy, co jest przyczyną, a co skutkiem. Możliwe na przykład, że gorszy dzień w związku sprawia, że częściej zauważamy kłopoty gdzie indziej.
Źródło:
Yilmaz, E., Stanton, S. C. E. (2026). Is love gone or are you stressed? Examining daily associations between non-relationship stress and love, passion, and intimacy in couple relationships. Journal of Social and Personal Relationships. Publikacja online przed drukiem. https://doi.org/10.1177/02654075261500167
